Natuurherstelverordening: wat betekent dit voor gemeenten?

Gemeenten krijgen er een concrete opgave bij. Sinds 18 augustus 2024 geldt de Europese Natuurherstelverordening, en die stelt bindende doelen voor stedelijk groen en biodiversiteit. V

oor duurzaamheids- en groenambtenaren betekent dit dat beleid niet langer vrijblijvend is: er liggen deadlines, en de eerste daarvan is dichterbij dan wordt gedacht.

Wat de Natuurherstelverordening vraagt van gemeenten

Twee artikelen zijn voor gemeenten direct relevant: artikel 8, over herstel van stedelijk groen, en artikel 10, over herstel van bestuiverspopulaties.

Voor stedelijk groen geldt een concrete deadline: tussen 2024 en eind 2030 mag er geen nettoverlies optreden aan stedelijke groene ruimte en boomkroonbedekking, gemeten vanaf referentiejaar 2024. Vanaf 2031 moet daarbovenop een stijgende lijn worden gerealiseerd, in plaats van alleen behoud van het niveau van 2024. Bron: VNG.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) adviseert gemeenten al om hierop voor te sorteren in omgevingsvisies en omgevingsplannen, ook al is de nationale vertaling van de verordening nog niet compleet: de verordening zelf is namelijk al van kracht.

Wat betekent dit voor beleid en planning?

Het tijdpad hiervoor is inmiddels concreet geworden. Op 26 juni 2026 heeft het kabinet het Concept Ontwerp-Natuurplan naar de Tweede Kamer gestuurd, vooruitlopend op de formele indiening van het Ontwerp-Natuurplan bij de Europese Commissie voor 1 september 2026. Het definitieve Natuurplan volgt een jaar later, uiterlijk op 1 september 2027.

Diezelfde dag startte ook de inspraakronde voor een wetswijziging die regelt wie straks waarvoor verantwoordelijk is bij de uitvoering. Tot het definitieve Natuurplan er is, geldt gewoon het VNG-advies van hierboven: neem de verordening nu al mee in omgevingsvisies en omgevingsplannen. Die inspraakronde is een goed moment om te volgen wat er concreet van gemeenten wordt verwacht.

Wat kunt u nu al doen?

Een concreet voorbeeld: in de gemeente Breda zijn inmiddels massief houten sculpturen van Beeyond.life geplaatst, met ingebouwde nestplekken voor solitaire bijen, onder andere in het nieuw te ontwikkelen stadsdeel 't Zoet (het voormalige CSM-terrein aan de Mark). Dit en andere voorbeelden van hoe kunst met een ecologische functie kan passen binnen groen- of kunstbeleid, vindt u op onze pagina Voor gemeenten.